Title here
Summary here
| Türü | Ündüülör | Qoldonulat |
|---|---|---|
| Artqy (жоон) | A a, O o, U u, Y y | Q q, Ğ ğ |
| Aldyñqy (ичке) | E e, Ö ö, Ü ü, I i | K k, G g |
| # | Lat | Cyr | IPA | Eskertüü |
|---|---|---|---|---|
| 1 | A a | а | /ɑ/ | artqy ündüü |
| 2 | B b | б | /b/ | |
| 3 | C c | ж (tubjolge) | /dʒ/ | Tubjolge Qyrğyz Ж. Anglisçe “s”/“k” EMES. |
| 4 | Ç ç | ч | /tʃ/ | “ch” ünü |
| 5 | D d | д | /d/ | |
| 6 | E e | е | /e/ | aldyñqy ündüü |
| 7 | F f | ф | /f/ | |
| 8 | G g | г | /g/ | aldyñqy ündüülör ĞANA |
| 9 | Ğ ğ | ғ | /ɣ/ | artqy ündüülör ĞANA |
| 10 | H h | х | /x/ | |
| 11 | I i | и | /i/ | aldyñqy ündüü |
| 12 | J j | й | /j/ | Й üçün ğana (carym ündüü). Ж üçün EMES. |
| 13 | K k | к | /k/ | aldyñqy ündüülör ĞANA |
| 14 | Q q | қ | /q/ | artqy ündüülör ĞANA |
| 15 | L l | л | /l/ | |
| 16 | M m | м | /m/ | |
| 17 | N n | н | /n/ | |
| 18 | Ñ ñ | ң | /ŋ/ | tamaq murun ünü “ng” |
| 19 | O o | о | /o/ | artqy ündüü |
| 20 | Ö ö | ө | /ø/ | aldyñqy ündüü |
| 21 | P p | п | /p/ | |
| 22 | R r | р | /r/ | |
| 23 | S s | с | /s/ | |
| 24 | Ş ş | ш | /ʃ/ | “sh” ünü |
| 25 | T t | т | /t/ | |
| 26 | U u | у | /u/ | artqy ündüü |
| 27 | Ü ü | ү | /y/ | aldyñqy ündüü |
| 28 | V v | в | /v/ | |
| 29 | Y y | ы | /ɯ/ | Anglisçe “y” EMES — bul artqy ündüü ы |
| 30 | Z z | з | /z/ |
Qaryz sözdör üçün qoşumça tamğa: Ž ž — qaryz sözdördö/özdük attarda ğana Ж, /ʒ/
Tubjolge Qyrğyz Ж dajyma C c /dʒ/. J j tamğasy Й /j/ üçün ğana.
| Bulaq | Latyn | Qaçan | Misaldar |
|---|---|---|---|
| Ж | C c | Tubjolge Qyrğyz | жок→coq, жер→cer, жаңы→cañy, жабуу→cabuu |
| Ж | Ž ž | Qaryz sözdör, özdük attar | журнал→žurnal, Брежнев→Brežnev |
| Й | J j | Dajyma (carym ündüü) | бай→baj, ой→oj, кайда→qajda |
Kirill К cana Г ar biri qurşağan ündüülörgö caraşa eki latyn tamğağa bölünöt.
Artqy ündükter (a, o, u, y): К → Q, Г → Ğ Aldyñqy ündükter (e, ö, ü, i): К → K, Г → G
| Kirill | Latyn (artqy) | Latyn (aldyñqy) |
|---|---|---|
| к | Q q | K k |
| г | Ğ ğ | G g |
Artqy ündüü sözdör:
Aldyñqy ündüü sözdör:
| Müçö (Kir) | Artqy | Aldyñqy |
|---|---|---|
| -ган/-ген | -ğan | -gen |
| -гон/-гөн | -ğon | -gön |
| -ка/-ке | -qa | -ke |
| -ко/-кө | -qo | -kö |
| -кы/-ки | -qy | -ki |
Ordu latyn berişin anyqtajt.
| Kirill | Latyn | Kontekst |
|---|---|---|
| Юра | Jura | söz başy |
| оюн | ojun | ündüüdön kijin |
| аюу | ajuu | ündüüdön kijin |
| Аякс | Ajaqs | söz başy |
| карыя | qaryja | ündüüdön kijin |
| боёк | bojoq | ündüüdön kijin |
| Юлия | Julija | söz başy + ündüüdön kijin |
| Kirill | Latyn | Kontekst |
|---|---|---|
| Кёльн | Köln | ünsüzdön kiyin |
| жюри | žüri | ünsüzdön kiyin |
| бюро | büro | ünsüzdön kiyin |
| меню | menü | ünsüzdön kiyin |
| лямбда | lämbda | ünsüzdön kiyin |
| Семён | Semön | ünsüzdön kiyin |
| Пётр | Pötr | ünsüzdön kiyin |
| Брянск | Bränsk | ünsüzdön kiyin |
| революция | revolüsija | aralaş (ю ünsüzdön kiyin, ия ündüüdön kijin) |
| Финляндия | Finländija | aralaş |
| Женя | Ženä | ünsüzdön kiyin |
Dialekt tekstterde kezdeşet (tüştük/Oş dialekti, Owğan Qyrğyz folkloru).
| Tamğa | Ünü | Misaldar |
|---|---|---|
| Ä ä | açyq aldyñqy /æ/ | asäl (= bal), gäp (= kep), mäkä (= cügörü) |
| W w | erin /w/ | dialektte ğana |
Bulaqtar: Murza Gaparov “Qyştaqça”, Sulajman Qajypov’duñ Owğan Qyrğyz folklor emgekteri, C. Muqambaev’diñ dialekt sözdügü.